Da li se na slavu ide bez poziva? Evo šta zapravo nalaže stari običaj
U Srbiji se često može čuti izreka „Na slavu se ne zove, na slavu se dolazi“, ali to ne znači da svako može nenajavljeno da se pojavi kod domaćina.
Krsna slava jedan je od najvažnijih običaja srpskog naroda, ali pravila o pozivanju gostiju nisu ista u svim krajevima Srbije.
Kako je nastao običaj da se na slavu ne zove?
U tradicionalnim sredinama porodice i komšije dobro su znale ko koju slavu obeležava. Gosti koji su godinama dolazili u istu kuću često nisu dobijali poseban poziv, jer se njihov dolazak podrazumevao.
To se, međutim, uglavnom odnosilo na rodbinu, prijatelje i komšije između kojih je već postojala tradicija posećivanja.
Etnolog i antropolog Vesna Marjanović objašnjavala je da se na slavu kroz istoriju ipak i pozivalo. U nekim krajevima najmlađi član domaćinstva odlazio je da pozove goste, dok je negde domaćin lično obilazio rodbinu i prijatelje.
Običaji su se razlikovali od kraja do kraja
U pojedinim sredinama gostima se nosila lepinja ili manji hleb kao simboličan poziv.
Sa druge strane, u porodicama koje su se međusobno posećivale godinama, poziv se smatrao nepotrebnim. Ako je neko redovno dolazio na Nikoljdan, Aranđelovdan ili Đurđevdan, domaćin je očekivao da će doći i naredne godine.
Šta kaže crkva?
Ne postoji crkveno pravilo koje nalaže da gost mora da dođe bez poziva, niti zabrana da domaćin nekoga pozove.
Verska suština slave jeste obeležavanje porodičnog svetitelja, dok način pozivanja pripada narodnim i porodičnim običajima.
U savremenim uslovima prethodni dogovor često je praktičniji. Mnogi domaćini raspoređuju goste na ručak, večeru ili drugi dan slave.
Zato je pristojno da se gost koji prvi put dolazi prethodno dogovori sa domaćinom.
Krsna slava je 2014. godine upisana na UNESCO Reprezentativnu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva.
Suština je, bez obzira na način pozivanja, ostala ista – okupljanje porodice i prijatelja, gostoprimstvo i očuvanje tradicije.
IZVOR: 24SEDAM I FOTO: CHATGPT
