U.S. State Department naložio je određenim neprofitnim javnim bibliotekama da odmah obustave obradu zahteva za izdavanje pasoša, čime je prekinuta dugogodišnja praksa koja je, prema navodima bibliotekara, godinama funkcionisala bez problema i značajno olakšavala pristup građanima. Ovu informaciju objavio je The Associated Press (AP).

Zašto je doneta odluka?

Prema izveštaju AP, U.S. State Department je tokom prošle godine počeo da šalje pisma o zabrani rada (cease-and-desist letters) neprofitnim bibliotekama, obaveštavajući ih da više nemaju pravo da učestvuju u programu Passport Acceptance Facility.

Portparol State Department naveo je da savezni zakon i propisi „jasno zabranjuju nevladinim organizacijama“ da prikupljaju takse za pasoške prijave, ali nije precizirao zašto je pitanje pokrenuto tek sada niti koliko je tačno biblioteka pogođeno ovom merom.

Prema proceni agencije, biblioteke koje više ne ispunjavaju uslove čine manje od 1 odsto ukupnog broja lokacija u okviru programa Passport Acceptance Facility.

Koliko je biblioteka pogođeno?

Podaci American Library Association pokazuju da u Sjedinjenim Državama postoji oko 1.400 neprofitnih biblioteka koje bi mogle biti pogođene ovom promenom, u zavisnosti od toga da li su pružale pasoške usluge. To predstavlja oko 15 odsto svih javnih biblioteka u zemlji.

Najveći broj neprofitnih biblioteka nalazi se u severoistočnim državama. Prema podacima American Library Association, one čine:

oko 85% javnih biblioteka u Pennsylvania
56% u Maine
54% u Rhode Island
47% u New York
46% u Connecticut

Vladine biblioteke, prema navodima portparola, neće biti pogođene ovom odlukom.

Kako će odluka uticati na građane?

Neprofitne biblioteke su u mnogim zajednicama postale ključna mesta za lično podnošenje zahteva za pasoš, naročito za radničke porodice, stanovnike ruralnih područja i osobe koje imaju jezičke barijere.

U zajedničkom pismu upućenom državnom sekretaru Marco Rubio, članovi Kongresa iz Connecticut, Pennsylvania, New York, New Jersey i Maryland — iz redova i Demokratske i Republikanske stranke — istakli su da su biblioteke među najpristupačnijim lokacijama za podnošenje zahteva za pasoš, posebno u trenutku kada potražnja raste.

Cathleen Special, izvršna direktorka Otis Library u Norwich, Connecticut, izjavila je za AP da je ova biblioteka prestala da pruža pasoške usluge u novembru nakon što je primila nalog. „I dalje svakodnevno dobijamo pozive građana koji traže tu uslugu“, rekla je ona.

Odgovor State Department i alternative

State Department je branio svoju odluku navodeći da širom zemlje i dalje postoji više od 7.500 pasoških lokacija, kao i da više od 99% stanovništva SAD živi u krugu od 20 milja od ovlašćene ustanove za obradu zahteva — poput pošte, kancelarije okružnog službenika ili državne biblioteke.

Prema podacima United States Postal Service, hiljade poštanskih kancelarija prihvata zahteve za izdavanje pasoša za potrebe U.S. Department of State, a većina tih lokacija može da obavi i fotografisanje za pasoš.

Na zvaničnoj stranici za pasoške informacije, State Department promoviše i posebne sajmove za podnošenje zahteva (passport acceptance fairs) u odobrenim ustanovama. Portparol je poručio da će, ukoliko ukidanje usluga u nekoj zajednici izazove poteškoće, agencija raditi na pronalaženju novih kvalifikovanih partnera u pogođenim područjima.

Odluka je izazvala zabrinutost u zajednicama koje su se godinama oslanjale na lokalne biblioteke kao pristupačne i pouzdane centre za pasoške usluge. Dok State Department tvrdi da većina građana i dalje ima lak pristup alternativnim lokacijama, ostaje da se vidi kako će ova promena dugoročno uticati na dostupnost usluga, posebno u manjim i ruralnim sredinama.

IZVOR: NEWSWEEK I FOTO: PEXELS

Drastična promena pravila: State Department ukinuo pasoške usluge u stotinama biblioteka